Doğum ağrısı, kendine has özellikleri olan çok yönlü bir
ağrıdır. Ve genellikle çok şiddetlidir. Pek çok kadın için yaşadıkları en
şiddetli ağrıdır.
Doğum ağrılarının iki temel nedeni vardır:
- Duygusal
ağrılar: Korku ve bilgisizlikten kaynaklanır. Kendisini nelerin
beklediğini bilen bilinçli anne adayı ağrı ile çok daha kolay başedebilir.
- Fonksiyonel
ağrılar: Doğum ağrılarının asıl nedenleridir.
-Doğum sürecindeki rahim
kasılmaları
-Rahim boynunun genişlemesi ve
doğum kanalının açılması sırasındaki ağrılar
-Bebeğin çıkıma doğru inişi
sırasındaki ağrılar
-Doğum sırasındaki tıbbi
girişimler (epizyo açılması ve doğum sonrası dikilmesi) sırasındaki ağrılar.
-Bebeğin eşinin yani plasentanın
çıkışı sırasındaki ağrılar.
Bölgesel Anestezi Nedir?
Kişiyi uyutmadan sadece ağrının
oluştuğu veya iletildiği bölgenin geçici olarak uyuşturulması, o bölgedeki ağrı
ve hissin yok edilmesidir.
Ağrısız(epidural) doğum da bir
çeşit bölgesel anestezidir. Tek farkı his yok edilmez, sadece ağrı yok edilir.
Ağrısız Doğum (Epidural doğum)(Prenses Doğumu)
Doğum ağrılarının karın bölgesinde sadece kasılma hissi,
kasıklarda ise basınç hissi şeklinde algılandığı tamamen normal bir doğumdur.
Neden tercih edilir?
-Kesinlikle ağrı, acı yoktur.
-Ayaklarda uyuşukluk ve ağırlık hissi oluşturmaz.
-Uygulama sonrası sersemlik hissi olmaz. Kişi kendini hasta
olarak hissetmez.
-Bağırsak hareketleri durmadığı için gaz çıkarımı
engellenmez.
-Psikolojik bir rahatlama yaşanır, kas spazmı çözüldüğü için
normal doğum şansı artar.
-Kasılma duyusu yok edilmediği için, bebeğin çıkımı
sırasındaki kasılmalara eş zamanlı olarak ıkınma şeklinde katılıp, doğum
çabuklaşmış olur.
-Doğum sonrası yorgunluk, bitkinlik olmadığı için anne
bebeğini çok daha çabuk kucağına alıp, beslemeye başlar.
-Anne bebeğini doğurduğunda uyanık, ağrısız ve tamamen
bilinçli olduğu için bebeğini hemen görür, koklar, öper ve o güzel anın tadını
çıkarır.
-Tıbbi nedenlerle doğum gerçekleşemezse, uygulanan ilaç
dozunda yapılacak küçük bir değişiklikle yine genel anestezi almadan sezeryan
ile doğum gerçekleştirilebilir.
Epidural Anestezi
Nasıl Uygulanır?
Normal doğum takibi sırasında rahim kasılmaları düzenli hale
geldikten sonra, doğum doktorunun veya ebenin tesbiti ile rahim açıklığı 4 cm’e
ulaşmışsa bölgesel anestezi ilacı uygulanır.
Anne adayı ya sol yanına yatırılarak ya da oturur
pozisyondayken çenesini göğsüne dayar, kollarını omuzlara doğru çaprazlar ve
olabildiğince öne doğru bükülüp, sırtını kamburlaştırır. İyi bir pozisyon ve
kıpırdamadan durmak işlemin çabuk ve uygun yapılması için önemlidir. Anne
adayının yardımının sağlanabilmesi için kateter yerleştirme uygulamasının
düzenli doğum ağrılarının başlamasından önce yapılması tercih edilir.
Uygulama bel bölgesi omurları arasından girilerek epidural
denilen aralığa misina kalınlığında yumuşak bir kateterin yerleştirilmesi
işlemidir. Üç aşamada gerçekleştirilir.
- Uygun
pozisyon verildikten sonra uygulama yapılacak bölge antiseptik bir
solisyonla temizlenir. Ve steril bir delikli örtü ile örtülür.
- Kateterin
takılacağı bölge ince bir iğne ile cilt ve cilt altına kadar uyuşturulur.
- Epidural
aralığa ucu künt bir iğne ile bel omurları arasından ulaşılır, içinden
kateter sokularak yerleştirilir. Kateterin dışarıda kalan kısmı boylu boyunca
omuza kadar yapıştırılır. Dışarıda kalan uçtan istenilen zamanda uygun
miktarda lokal anestezi ilacı verilir.
İlaç uygulandıktan sonraki 10-15 dk. İçinde artık her gelen
ağrı bir öncekinden hafif olmaya başlar, daha sonra da kasılmalar
hissedilmesine rağmen ağrı duyulmaz. Doğum kanalının tam açılmasına kadar geçen
sürede anne adayı oturabilir, ayağa kalkabilir hatta odasında dolaşabilir.
Doğum süreci uzadığında veya ilacın etkisi azalıp, ağrı duyulmaya başlandığında
kateter ucundan ek dozlar uygulanır.
Yeterli açıklık sağlanınca anne adayı doğum masasına alınır.
1-2 dakika da bir gelen kasılma şeklindeki doğum sancılarına anne adayı eş
zamanlı olarak ıkınarak yardım eder. Ve en sonunda kuvvetli bir ıkınma ile
bebek dünyaya gözlerini açar. Anneye de bebeğini kucağına alıp o anın tadını
yaşamak ve çektiklerini unutmak kalır.
Doğumdan sonra sırttaki kateter hiçbir ağrı, acı
hissettirilmeden çekilip çıkarılır. Ve anne normal yaşamına döner.
Epidural Anestezi
Kimlere Uygulanmaz?
- Kanama
bozukluğu olanlara uygulanmaz.
- Pıhtılaşma
önleyici(antikoagülan) ilaç kullananlara uygulanmaz.
- Uygulama
bölgesinde yapısal bozukluk, enfeksiyon ve yanık mevcutsa uygulanmaz.
- Alki
dengesi bozuk olanlara uygulanmaz.
- Aşırı
tansiyon düşüklüğü olanlara uygulanmaz.
- Anne
adayı istemiyorsa uygulanmaz.
Epidural Anestezinin
Riskleri Var mıdır?
Epidural doğumda risk deneyimli anestezi uzmanlarınca
uygulanması halinde son derece nadirdir.
-Tansiyon düşebilir. Sıvı, serum takviyesi ile düzeltilir.
-Çok nadiren baş ağrısı olabilir. İlaçla giderilir.
-Yetersiz anestezik madde uygulamasına bağlı çok nadiren tek
taraflı anestezi oluşabilir.
-Kullanılan ilaçlara bağlı hafif derecede alerjik
reaksiyonlar gelişebilir. İlaçla düzeltilir.
-İlacın fazla verilmesiyle ıkınma hissinin de yok olmasıyla
doğum süreci uzayabilir.
-İdrar yapmada geçici gecikme olabilir.
Sonuç olarak; epidural anesteziyle ağrısız doğum modern
tıpta 30yıldan beri uygulanan doğumların son derece konforlu geçmesini sağlayan
gerçekten prenseslere layık bir yaklaşımdır.
Tüm anne adaylarına bol şanslar, doğuracakları çocuklarıyla
birlikte mutlu bir yaşam diliyoruz…
